DE KENNISBANK · PRAKTIJKEN & NIEUWSGIERIGHEID

Rollenspel: beginnen zonder je belachelijk te voelen

DE GLISSERS-REDACTIE · BIJGEWERKT 4 SEPTEMBER 2026

Rollenspel is niet toneelspelen maar afspreken wie je vanavond bent — meestal een kleine verschuiving, geen kostuum en geen tekst. De grootste drempel is niet het spelen zelf maar het voorstel doen; daarna blijkt bijna altijd dat het lichter is dan gedacht.

Bijna iedereen die dit opzoekt heeft dezelfde angst: dat het gênant wordt, dat er gelachen wordt, dat je halverwege uit je rol valt en het dan stil is. Dat gebeurt ook. Het punt is dat het niet erg is.

Wat is rollenspel eigenlijk?

Een afspraak over wie er vanavond wat doet, en wie erom vraagt. Niets meer. De meeste rollenspellen bestaan uit één verschuiving — de een neemt de leiding, de ander laat zich verrassen — en verder uit de gewone dingen die je toch al deed.

Wat mensen zich erbij voorstellen (verkleedkleren, een uitgeschreven scenario, accenten) is de uitzondering, niet de regel.

Hoe stel je het voor?

• Niet in bed. Doe het voorstel op een moment dat er niets van afhangt — in de auto, tijdens het koken.
• Vraag naar een gevoel, niet naar een scène: „ik zou het spannend vinden als jij een keer helemaal bepaalt wat er gebeurt.”
• Spreek af wat er níét gebeurt. Eén ding noemen dat buiten beeld blijft, maakt de rest opeens veilig.
• Kies een woord waarmee je eruit stapt, en spreek af dat het gebruiken nooit iets bederft.

Vind je het lastig om te beginnen, doe dan eerst de gespreksoefening: je vult allebei apart in wat je aantrekt, en je ziet alleen wat jullie delen.

Waar begin je mee?

Met iets dat dicht bij jullie zelf ligt. Twee vreemden die elkaar in een bar ontmoeten werkt omdat het weinig vraagt: je gaat apart de deur uit en je doet alsof je elkaar niet kent. Wie de leiding heeft en wie volgt, is een tweede.

Blijf weg van scenario’s waarin iemand echt vernederd wordt zolang je nog aan het aftasten bent. Niet omdat het niet mag, maar omdat je dan nog niet weet hoe je elkaar daarna weer vindt — zie Aftercare.

En als het misgaat?

Uit je rol vallen is geen mislukking; het is informatie. Praat er de volgende dag over in gewone taal, niet meteen erna. Wat je wilt weten is niet of het „goed” was maar welk moment klopte.

Voelde iets echt niet goed, behandel dat dan als een grens die geraakt is en niet als een spelfout. Zie Wat te doen bij grensoverschrijding.

Kan het ook buiten de slaapkamer?

Ja, en daar zit voor veel stellen de winst. Een afspraak die de hele dag doorloopt — iets dat de een besluit en de ander accepteert — laadt de avond op zonder dat er iets bijzonders gebeurt. Dat is dezelfde motor als sleur doorbreken: spanning ontstaat in de tijd ervoor.